|
 |
Rudno
Selo Rudno (1057 m.n.v.) se nalazi na obroncima planine Radočelo u Rezervatu biosfere Golija-Studenica na geografskoj širini od 43°24 ۥ53“ i dužini od 20°28 ۥ56“ u jugozapadnoj Srbiji u opštini Kraljevo. Sa površinom od 14,27 km2 selo ima 134 domaćinstva sa 302 stanovnika i gustinu naseljenosti od 21,2 stanovnika po km2.
Klima sela je je umereno kontinentalna. Dnevne zimske temperature su od -100C do 50C, a dnevne letnje temperature od 200C do 350C. Planina je bogata snegom i ima veliki broj sunčanih dana (prosečan broj sunčanih sati u toku godine je između 1500 i 2000 sati). Nema jakih udara vetrova.
Rudno je hidrološko čvorište reka Brevine i Vrelo. Kroz teritoriju sela protiče i reka Izubra sa svojim vodopadima privlači pažnju svih ljubitelja kanjoninga. U njenom okruženju se mogu sresti daždevnjaci, jer su šume u okolini Izubre pune vlage, koja im prija. Sve tri reke bogate su potočnom pastrmkom (sa karakterističnom crvenom pegom) i rečnim rakom. Na sve tri reke dozvoljen je ribolov sa mušičarskim priborom uz dnevnu ili godišnju dozvolu. Za ribolov na ovim rekama može se angažovati vodič kroz prirodu. Izvori čiste pijaće vode su zastupljeni po čitavoj teritoriji sela i ima ih oko 30. Poznatiji izvori su: Talov točak, Vrelo i Siga.
Od Kraljeva do sela Rudno se dolazi Ibarskom magistralom prema jugu u pravcu Raške. Putuje se 76 km do naselja Brvenik a zatim se skreće desno 12 km prema manastiru Gradac odakle se produžava pravo asfaltiranim putem još 12 km do centra Rudna. Do sela se može doći i od manastira Studenica makadamskim vijugavim putem od 15 km uz padine Radočela.
Veći deo teritorije Rudna (oko 60%) pokriven je šumskom vegetacijom. Dominantne šume su: bukva, smrča, jela i bor. Flora Rudna je veoma bogata i raznovrsna kao i na kompletnom području Parka prirode Golija i broji 729 vrsta vaskularnih biljaka. Fauna Rudna posebno je bogata sa ornitofaunom sa oko 90 vrsta od kojih 45 vrsta spadaju u grupu prirodnih retkosti. Ovaj broj ukazuje na veliki značaj ornitofaune u Rezervatu biosfere Golija-Studenica. Rudno je lovno područje koje se sastoji iz otvorenog dela lovišta i to na lokalitetima: Divan, Nikoljača, Srnjača i i mnogi drugi. Na ovom prostoru žive: srne, divlje svinje, vukovi, medvedi, lisice, kune, zečevi i mnoge druge vrste lovne divljači. Za lov na ovom području možete angažovati obučene vodiče kroz prirodu i iznajmiti njihove lovne pse.
Značajni kulturno-istorijski spomenici: manastiri Studenica, Gradac, Pridvorica, Nova Pavlica i crkve Nikoljača, Stara Pavlica i Svete Trojice. Veoma bitno tradicionalno nasleđe područja se odnosi i na izradu odevnih i upotrebnih predmeta raznih namena. Tradicionalni proizvodi koji su specifični za ovo selo su: zeleni hleb, hleb od heljde, bungur, pasulj sa zeljem, cicvara, jufka, kapama, tarana, sir, kajmak, gruševina, kiselo mleko i surutka. Kao i u svim ostalim krajevima Srbije i ovde se peče rakija. Za Rudno su najkarakterističnije vrste rakije: šljivovica (meka i ljuta), jabukivača i kruškovača. Proizvodnjom meda u ovim krajevima ljudi se bave od davnina. Za ovo područje su karakteristični: livadski i šumski med. Ovaj proizvod se ubira iz netaknute prirode sa livada i iz šuma Rudnjanske visoravni (Rezervat biosfere Golija-Studenica).
Posetiocima ovog sela su dostupni: pošta, ambulanta, mesna kancelarija, dva trgovinsko prehrambena objekta, četiri ugostiteljska objekta, Centar za razvoj i promociju Rudna (u fazi pripreme), Dečje odmaralište Goč (trenutno nije u funkciji), jedna četvorogodišnja škola, kamp naselje, jedna ski staza dužine 350 metara sa ski liftom, osam karegorisanih domaćinstava koja se bave seoskim turizmom, u toku su radovi na jednom etno naselju na lokaciji Paljevina i motelu u centru Rudna tako da će ponuda u seoskom turizmu u skorije vreme biti raznovrsnija i kvalitetnija. Posetiocima Rudna na raspolaganju je oko 65 km obeleženih i mapiranih planinarskih staza i oko 7 km biciklističkih staza.
Kulturna ponuda područja je obogaćena nizom manifestacija: brdsko-planinska biciklistička trka (prva nedelja avgusta), hajka na vuka i lisicu (februar-mart), dani polja (kraj avgusta-septembar) i sabor narodnih rukotvorina (prva nedelja posle Vidovdana). |
